Het tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma verbetert de waterveiligheid door primaire waterkeringen te versterken.

Projectkenmerken

  • Gebied: Nationaal
  • Onderwerp: Waterveiligheid
  • Ministerie: IenW
  • Fase: Realisatie

Opgave

Een stelsel van primaire waterkeringen beschermt Nederland tegen overstromingen door zee, rivieren en meren. Het op juiste sterkte houden van deze waterkeringen is van groot belang voor het handhaven van de gewenste veiligheid tegen overstromen. De Waterwet schrijft voor dat om de twaalf jaar moet worden getoetst of de primaire water­keringen in Nederland voldoen aan de wettelijke normen.

Uit de eerste en de tweede Landelijke Rapportage Toetsing (in 2001 en 2006) bleek dat respectievelijk 549 km en 680 km aan dijken, dammen en duinen en respectievelijk 82 en 206 van de zogenoemde kunstwerken niet aan de gestelde eisen voldoen. Daarnaast zijn negen locaties langs de Nederlandse kust bestempeld als ‘zwakke schakels’. Voor deze locaties werd voorzien dat zij binnen een termijn van twintig jaar niet meer aan de norm voldoen.

Oplossing

Wanneer de primaire waterkeringen niet aan de normen voldoen, zijn maatregelen zoals dijkversterking of versterking van de kunst­werken nodig. Op basis van de uitkomsten van beide toetsrondes is een planning en prioritering gemaakt voor de benodigde verbeteringswerken.

Deze maatregelen (oorspronkelijk 88 in totaal) zijn opgenomen in het tweede Hoogwaterbeschermings­programma (HWBP-2). In 2015 is het project Markermeerdijk Zuid- en Westkade over­geheveld naar het Hoogwaterbeschermings­programma, waardoor het aantal maatregelen van het programma wijzigt naar 87.

Bijdrage oplossing aan beleidsdoelstelling

Het programma draagt bij aan een adequate bescherming tegen overstromingen.

Planning

In de Basisrapportage is aangegeven dat de projecten uit HWBP-2 in 2017 dienen te zijn afgerond. Enkele grote, complexe projecten zullen later gereed zijn (zie Voortgangsrapportage 11). Het laatste project dat wordt opgeleverd is het project Markermeerdijken (oplevering voorzien in 2021).

Financiën

Het budget van HWBP-2 bedraagt € 2.663 mln (op basis van Voortgangsrapportage 11). Artikelen DF 1.01.01 en 1.01.02.

Ontwikkeling planning en budget Gegevens over zeven jaar, tenzij er een MIRT fasewisseling heeft plaatsgevonden.
JaarBudget in mln.Oplevering Markermeerdijken
MIRT 20133.1512021
MIRT 20143.2182021
MIRT 20153.2262021
MIRT 20163.0512021
MIRT 20172.7122021
MIRT 20182.6502021
MIRT 20192.6632021
Bron: MIRT Brontabel als csv (205 bytes)
Verschil in budget
Bedrag in mln.Bedrag in mln.Bedrag in mln.Bedrag in mln.
verschil2.0271.9544429
waarvan uitgekeerde prijsbijstelling (IBOI)209180272
Brontabel als csv (152 bytes)
Gerealiseerd budget De realisatiegegevens t/m 31-12-2017 zijn bekend. Het opgenomen percentage in de tabel geeft weer welk deel van het budget op peildatum 31-12-2017 was gerealiseerd.
JaarBudget in mln. gerealiseerdPercentage gerealiseerd
2012731
2013941
20141.246
20151.395
20161.62962%
20171.79167%
Bron: MIRT Brontabel als csv (138 bytes)

Politiek/bestuurlijk

In 2011 is het HWBP-2 door de Tweede Kamer aangewezen als Groot Project. In dit kader is begin oktober 2011 de Basisrapportage aan de Kamer verstuurd. De eerste Voortgangs­rapportage is in april 2012 aangeboden. Afspraken over gezamenlijke financiering door rijk en waterschappen zijn vastgelegd in het Bestuursakkoord Water van 2011.

Naar aanleiding van de derde Landelijke Rapportage Toetsing (2011) is een nieuw Hoogwater­beschermingsprogramma opgesteld (zie het desbetreffende projectblad).

Uitvoering

De eerste projecten zijn in 2007 gestart. De verbeteringsmaatregelen worden uitgevoerd door de beheerder (90% van de primaire waterkeringen is in beheer bij waterschappen, 9% bij Rijkswaterstaat en de rest bij derden, onder andere provincies en gemeenten). De maatregelen worden gezamenlijk gefinancierd door het rijk en de waterschappen. HWBP-2 is onderdeel van het Deltaprogramma met behoud van eigen besturing, organisatie en financiering.

Projecthistorie X verwijst naar de editie van het MIRT overzicht waarin de wijziging of aanvulling voor het eerst is opgenomen.
2013201420152016201720182019
AlgemeenX
MIRT-fase
Opgave
OplossingX
PlanningX
FinanciënXXXX
Politiek, bestuurlijkX
Bron: MIRT Brontabel als csv (180 bytes)

Toelichting op de wijzigingen

2013: Het budget is verlaagd met € 35,3 mln. Het bedrag is overgeheveld naar het nieuwe Hoogwaterbeschermingsprogramma.

2016: Aan de Tweede Kamer is gemeld dat het project Markermeerdijken in 2021 opgeleverd wordt (VGR 7). Tevens is gemeld dat bij ontwerpbegroting 2016 er € 150 mln vrijvalt van het programmabudget ten bate van het Deltafonds. € 100 mln wordt conform bestuurlijke afspraken aangewend voor het nieuwe HWBP en € 50 mln komt binnen het Deltafonds beschikbaar voor waterveiligheid.

2017: In ontwerpbegroting 2017 wordt voorgesteld € 327 mln vrij te laten vallen ten bate van het Deltafonds. € 218 mln wordt conform bestuurlijke afspraken aangewend voor het nieuwe HWBP en € 109 mln komt binnen het Deltafonds beschikbaar voor waterveiligheid.

2018: In de ontwerpbegroting 2018 wordt voorgesteld om € 81 mln vrij te laten vallen. Dit kan volgens de bestuurlijk afgesproken verdeelsleutel worden ingezet bij het nieuwe HWBP (twee derde deel) en voor de waterveiligheidsopgave in het Deltafonds (een derde deel).

Hoort bij