Het project 'Nadere uitwerking rivierengebied (NURG)' verbetert de waterveiligheid door meer natuurontwikkeling in de uiterwaarden en rivierverruimende maatregelen.

Projectkenmerken

  • Gebied: Nationaal
  • Onderwerp: Waterveiligheid
  • Ministerie: IenW en LNV (voorheen EZK)
  • Fase: Realisatie

Opgave

Vanwege de afname van natuurareaal wordt een Natuurnetwerk Nederland ontwikkeld. De natuurontwikkeling in de uiterwaarden is hier onderdeel van. Daarnaast worden rivierverruimende maatregelen uitgevoerd om de veiligheid in het rivierengebied te vergroten.

De voormalige ministeries van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en van Verkeer en Waterstaat hebben afgesproken om 6.687 ha nieuwe natuur te realiseren in de uiterwaarden van de Rijntakken en de bedijkte Maas.

Inmiddels is het overgrote deel van de NURG-opgave gerealiseerd en hebben de ministeries van IenW en van LNV afspraken gemaakt over de verdeling van de restopgave. Er is afgesproken dat elk ministerie zijn nog lopende projecten afmaakt.

Oplossing

Het aankopen van landbouwgronden in uiterwaarden en die inrichten als natuur draagt bij aan de realisatie van het Natuurnetwerk Nederland. Het beheer is in handen van natuurbeherende instanties. Natuurontwikkeling is gekoppeld aan veiligheid in het rivierengebied. Acht zogenoemde Autonome Ontwikkelingsprojecten (AO-projecten) dragen bij aan de waterveiligheidsdoelstellingen van de planologische kernbeslissing Ruimte voor de Rivier.

Meer over de AO-projecten is te lezen in de 31e Voortgangsrapportage Ruimte voor de Rivier (VGR 31).

Bijdrage oplossing aan beleidsdoelstelling

De NURG-projecten dragen bij aan natuurdoelstellingen, aan adequate bescherming tegen overstromingen en aan verbetering van de waterkwaliteit en worden verantwoord ingepast in de (natuurlijke) leefomgeving.

Planning

Van de 55 NURG-projecten resteren in totaal nog zes projecten. Hiervan worden er twee uitgevoerd door het ministerie van IenW. Dit zijn het AO-project Uiterwaardvergraving Afferdensche en Deestsche Waarden (oplevering: 2019) en het reguliere NURG-project Herinrichting Heesseltsche Uiterwaarden (oplevering: 2020). Het LNV-deel van het NURG-programma omvat nog vier projecten. De uitvoering hiervan is overgedragen aan Staatsbosbeheer.

Financiën

De basisafspraak voor NURG was dat de ministeries van LNV en IenW, ieder 50% van de kosten van grondverwerving en inrichting dragen.
LNV draagt, naast uitgaven die in voorgaande jaren zijn gedaan, in de periode 2015-2020 nog € 26,5 mln bij aan de kosten voor het LNV deel van het NURG-programma. Dit bedrag is meerjarig verplicht en wordt in opdracht van Staatsbosbeheer aangewend.
Het IenW-budget is onderdeel van de begroting van het Deltafonds onder Overige aanlegprojecten Waterveiligheid en bedraagt een taakstellend budget van: € 133 mln. Artikel DF 1.02.02.

Ontwikkeling planning en budget Gegevens over zeven jaar, tenzij er een MIRT fasewisseling heeft plaatsgevonden.
JaarBudget in mln.Oplevering NURG
MIRT 20131222015
MIRT 20141252015
MIRT 20151252018
MIRT 20161252018
MIRT 20171322020
MIRT 20181332020
MIRT 20191332020
Bron: MIRT Brontabel als csv (179 bytes)
Verschil in budget
Bedrag in mln.
verschil11
waarvan uitgekeerde prijsbijstelling (IBOI)4
Brontabel als csv (78 bytes)
Gerealiseerd budget De realisatiegegevens t/m 31-12-2017 zijn bekend. Het opgenomen percentage in de tabel geeft weer welk deel van het budget op peildatum 31-12-2017 was gerealiseerd.
JaarBudget in mln. gerealiseerdPercentage gerealiseerd
201266
201368
201472
201581
20168867%
201710377%
Bron: MIRT Brontabel als csv (125 bytes)

Politiek/Bestuurlijk

In oktober 1997 is een overeenkomst gesloten tussen de voormalige ministeries van Verkeer en Waterstaat en van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit over de gezamenlijke aanpak en financiering van projecten gericht op veiligheid en natuurontwikkeling in uiterwaarden. Die afspraak is in 2000 verlengd in de samenwerkingsovereenkomst Veiligheid en Natte Natuur.

Volgens het onderhandelingsakkoord Natuur (2011) blijft het rijk verantwoordelijk voor de ontwikkelopgave voor de gebieden waarvoor een specifieke rijksverantwoordelijkheid geldt, zoals de rijkswateren, Ruimte voor de Rivier, NURG en Maaswerken. De provincies zijn hierbij verantwoordelijk voor het natuurbeheer.

In 2012 is besloten om, met het oog op de waterveiligheidsdoelstelling op de lange termijn, naast de AO-projecten het NURG-project Heesseltsche Uiterwaarden te realiseren. In januari 2016 is de uitvoering van het LNV-deel van het NURG-programma overdragen aan Staatsbosbeheer.

Uitvoering

Realisatie van het programma is een gedeelde verantwoordelijkheid van de ministeries van LNV en IenW.

Projecthistorie X verwijst naar de editie van het MIRT overzicht waarin de wijziging of aanvulling voor het eerst is opgenomen.
2013201420152016201720182019
AlgemeenX
MIRT-fase
OpgaveX
Oplossing
PlanningX
FinanciënXX
Politiek, bestuurlijkX
Bron: MIRT Brontabel als csv (178 bytes)

Toelichting op de wijzigingen

2013: De herijking van de restant NURG-opgave voor verwerking en inrichting ten behoeve van natuur komt in 2012 aan de orde.

2014: De resultaten van de herijking worden in 2013 geïmplementeerd.

2017: Het taakstellend programmabudget is verhoogd met € 7 mln. Er is een vertraging opgetreden bij de herinrichting van de Heesseltsche Uiterwaarden.

Hoort bij