Het Nationaal samenwerkingsprogramma luchtkwaliteit heeft twee doelen: het verbeteren van de luchtkwaliteit en bijdragen aan de onderbouwing van ruimtelijke projecten.

Projectkenmerken

  • Gebied: Nationaal
  • Onderwerp: Hoofdwegen
  • Ministerie: IenW
  • Fase: Realisatie

Opgave

Het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) heeft twee doelen: het verbeteren van de luchtkwaliteit ten behoeve van de volksgezondheid en het bieden van ruimte voor en het bijdragen aan de onder­bouwing van ruimtelijke projecten.

Oplossing

Beide doelen kunnen worden verwezenlijkt door ervoor te zorgen dat overal in Nederland aan de Europese normen voor luchtkwaliteit wordt voldaan. Het NSL is in 2009 vastgesteld om te zorgen dat wordt voldaan aan de luchtkwaliteitsnormen en bevat daartoe een pakket aan maatregelen.

Een deel van het pakket bestaat uit locatiespecifieke maatregelen langs het hoofdwegennet. Een ander deel omvat maatregelen van provincies en gemeenten, die de rijksoverheid met subsidies ondersteunt.

Bijdrage oplossing aan beleidsdoelstelling

Het NSL draagt bij aan een verbetering van de luchtkwaliteit zodanig dat deze voldoet aan de luchtkwaliteitsnormen.

Planning

Sinds de start van het NSL in 2009 is de luchtkwaliteit in Nederland aanzienlijk verbeterd en is het aantal mensen dat is blootgesteld aan normoverschrijdingen gedaald. In 2009 was langs bijna 1100 km weg nog sprake van concentraties boven de grenswaarde; in 2016 was dit nog slechts 7,2 km.

Zolang er nog overschrijdingen bestaan, is het op grond van de Europese Richtlijn Luchtkwaliteit noodzakelijk om een luchtkwaliteitsplan te hebben met passende maatregelen om de termijn van overschrijding zo kort mogelijk te houden. Het NSL voorziet hierin en is op 7 december 2016 verlengd tot het moment waarop de Omgevingswet in werking treedt.

Financiën

De rijksoverheid heeft oorspronkelijk € 1.551 mln begroot voor uitvoering van het NSL, waarvan € 625 mln voor maatregelen rondom het hoofdwegennet. In het Jaarverslag over 2016 van het ministerie van Infrastructuur en Milieu is het NSL als specifiek focusonderwerp benoemd en het wordt daarin uitgebreid behandeld.

De locaties waar niet wordt voldaan aan de norm voor stikstofdioxide betreffen met name binnenstedelijke ontsluitingswegen. Rotterdam en Amsterdam nemen op die locaties extra maatregelen met financiële ondersteuning van de rijksoverheid. De financiering daarvan valt echter buiten het NSL.

Ontwikkeling planning en budget Gegevens over zeven jaar, tenzij er een MIRT fasewisseling heeft plaatsgevonden.
JaarBudget in mln.Openstelling
MIRT 2018198 mlnTot het moment waarop de Omgevingswet inwerking treedt
MIRT 2019201 mln
Bron: MIRT Brontabel als csv (130 bytes)
Gerealiseerd budget De realisatiegegevens t/m 31-12-2017 zijn bekend. Het opgenomen percentage in de tabel geeft weer welk deel van het budget op peildatum 31-12-2017 was gerealiseerd.
JaarBudget in mln. gerealiseerdPercentage gerealiseerd
201600%
201700%
Bron: MIRT Brontabel als csv (80 bytes)

Politiek/bestuurlijk

De evaluatie van het NSL start in 2018 en de geplande afronding is in 2019.3 Belangrijke bronnen voor de evaluatie zijn de jaarlijkse monitoring van het NSL sinds 2010 en de verantwoording door decentrale overheden van subsidies die tussen 2006 en 2011 zijn verstrekt.

De Europese normen voor luchtkwaliteit hebben de afgelopen jaren richting gegeven aan het luchtkwaliteitsbeleid. Met het NSL wordt toegewerkt naar het halen van de normen.

Uitvoering

Binnen het NSL werken het rijk, acht provincies en een groot aantal gemeenten samen aan het verbeteren van de luchtkwaliteit. Het NSL bevat landelijke, regionale en lokale maatregelen om te voldoen aan de normen. Daarbij is rekening gehouden met gewenste en geplande ruimtelijke ontwikkelingen. Tegenover voorgenomen grote projecten die de lucht­kwaliteit verslechteren zet het NSL maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren. Het pakket van maatregelen is zo opgesteld dat het de negatieve effecten van de ruimtelijke projecten ruimschoots compenseert.

Om het NSL actueel te houden, vindt jaarlijks de NSL-monitoring plaats. De monitorings­rapportage geeft een beeld van de lucht­kwaliteit in het afgelopen jaar en levert een actueel overzicht op van de stand van uitvoering van maatregelen en projecten bij gemeenten, provincies en het rijk. Als blijkt dat in bepaalde gebieden de normen niet worden gehaald, kunnen de NSL-partners tijdig beginnen met het zoeken naar en uitvoeren van aanvullende maatregelen.

Projecthistorie X verwijst naar de editie van het MIRT overzicht waarin de wijziging of aanvulling voor het eerst is opgenomen.
2013201420152016201720182019
AlgemeenX
MIRT-fase
Opgave
Oplossing
Planning
Financiën
Politiek, bestuurlijk
Bron: MIRT Brontabel als csv (173 bytes)

Toelichting op de wijzigingen

2018: Dit project is nieuw opgenomen in het MIRT.

Hoort bij